Вход  RSS

ХАБЗЭ

 

Псори Зыщ - псори Хыщ.   Хым и бзэр - зыбзэщ.   Хым и бзэр - Хабзэщ

Главная » Статьи » Статьи

Хабзэ. Нэхъыжьым пщlэ хуэщlын
 
ХАБЗЭ. НЭХЪЫЖЬЫМ ПЩlЭ ХУЭЩlЫН
 
 
"Нэхъыжь зымыгъэлъапlэр щхьэ лъэпэгъуэ ихуэкъум", - жаlэ адыгэм. Нэхъыжьым пщlэ хуэпщlмэ, пщlэ хубощ адыгагъэм, адыгэм къикlуа гъуэгум, лъэпкъым и къежьапlэм.
 
Хабзэм узэрыхущытым хуэдэущ гъащlэри къызэрыпхущытыжынур.
 
Нэхъыж упэщlхуамэ, цlыхъухъми, бзылъхугъэми уэ нэхъапэ фlэхъус епхын хуейщ. (Адыгэ фlэхъус епхын хуейщ, lэубыдыныр Хабзэм хэткъым, ауэ lэубыдым теухуауэ пщlэн хуейщ: нэхъыжьми бзылъхугъэми уэ нэхъапэ уи lэр пший зэрымыхъунур. lэр къишиинумэ хуитыр нэхъыжьырщ е бзылъхугъэрщ).
 
Ущысу нэхъыжь къыщlыхьамэ, зэуэ укъэтэджын хуейщ. Нэхъыжьыр тlысу уэ уимыгъэтlысауэ утысыныр емыкlущ. Нэхъыжьыр ныбжькlэ упэжыжьэу щытмэ, ущхьэщытын хуейщ.
 
Нэхъыжь щыту нэхъыщlэ щыскъым.
 
Уэрам тетlсхьэпэм утесу нэхъыжь блэкlмэ, укъэтэджын хуейщ.
 
Нэхъыжь блэкlыу нэхъыщlэхэм щlыкlейуэ защlу, ину псалъэу, кlийуэ, дыхьэшхыу екlукъым.
 
Пщыгъупщэн хуейкъым, жьы хъуахэм псалъэмакъышхуэ, ауэлъэуэшхуэр зэрыфlэмыфlыр.
 
Нэхъыжь и гъуэгу зыпаупщlыркъым. Нэхъыжьыр къагъунэгъуамэ, укъэувыlэу, ар блэкlыху уежьэн хуейщ.
 
Нэхъыжьым и пащхьэ ущиткlэ зыпlуантlэ зыпшантlэу, уи lэхэр уи жыпым илъу, уи лъакъуэ зытебдзэу, уи щхьэ уетlэхъу, сагъыз бгъэныщкlу, тутын уефэу зебгъэлэгъуныр емыкlушхуэщ.
 
Нэхъужь щыту псалъэри кlыхь ящlкъым.
 
Нэхъыщlэр нэхъыжь кlуэм кlэлъыджэркъым, лъэщlохьэ, ипэ зыкърегъахуэри къегъэувыlэ, итlанэ жриlэпхъэр жреlэ.
 
Нэхъыжь и гъусэу укlуэмэ, и сэмэгурабгъумкlэ уувын хуейщ, уи ижьырабгъумкlэ нэхъыжьыр щыту. Бзылъхугъэри, и ныбжьым емылъытауэ, аращ, уи щхьэгъусэм нэмыщl.
 
Нэхъыжьым (нэхъыжьхэм) зыгуэр жепlэн хуей хъумэ: "Уи (фи) нэмыс нэхъ лъагъэ ухъу! Хуит сыкъэпщlмэ (сыкъэфщlмэ) зы псалъэ жысlэнт (е щlызгъуэнт)", - жыбоlэ, хуит уащlамэ, уопсалъэ.
 
Унэми, губгъуэми, псыхъуэми, мэзми жьантlапlэ иlэщ. lэнэ ущыпэрытlысхьэкlэ, гуп ухэтмэ, хуабжьу ухуэсакъын хуейщ пхуэмыфащэ тlысыпlэ узэрымытlысынум. "Жьантlакlуэу ущымыт" - жа1э адыгэм.
 
Нэхъыжьыр хьэщlэмэ, и закъуэ бгъэшхэныр емыкlщ. Ауэ абы и ныбжьым емыку дэтlыскъым. Дэтlысын унагъуэм имысмэ, гъунэгъу е хьэблэм щыщ нэхъыжь кърагъэблагъэри, дагъэтlыс. Хэгъэрейр (унагъуэм щыщу), хьэщlэри нэхъыжьу lэнэм тlысыркъым.
 
Адыгэ Хабзэ